TAREKS Başvurusu Nasıl Yapılır? Başvuru Süreci, Gerekli Belgeler ve Denetimler

Türkiye'de ithal edilen birçok ürün, tüketici güvenliği, insan sağlığı, çevrenin korunması ve teknik mevzuata uygunluk açısından denetime tabi tutulmaktadır. Bu denetimler, Ticaret Bakanlığı tarafından geliştirilen Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. TAREKS sayesinde yalnızca riskli görülen ürünler fiili denetime yönlendirilirken, uygun bulunan başvurular daha hızlı sonuçlandırılmaktadır.

İthalat işlemlerinde TAREKS kapsamına giren ürünler için başvurunun doğru ve eksiksiz yapılması, gümrük işlemlerinin sorunsuz ilerlemesi açısından büyük önem taşımaktadır.

TAREKS Nedir?

TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi), ithalat ve ihracata konu belirli ürünlerin teknik düzenlemelere uygunluğunu elektronik ortamda risk esasına göre denetleyen bir sistemdir.

Bu sistem sayesinde;

• Ürün güvenliği sağlanır.
• İnsan sağlığı korunur.
• Teknik mevzuata uygunluk denetlenir.
• Riskli ürünler tespit edilir.
• Gümrük işlemleri hızlandırılır.
• Denetimler elektronik ortamda yürütülür.

Hangi Ürünler TAREKS Kapsamındadır?

Ürün grubuna göre değişmekle birlikte TAREKS kapsamında değerlendirilebilen başlıca ürünler şunlardır:

• Elektrikli ve elektronik ürünler
• Makine ve makine ekipmanları
• Oyuncaklar
• Kişisel koruyucu donanımlar (PPE)
• Yapı malzemeleri
• Basınçlı ekipmanlar
• Gaz yakan cihazlar
• Radyo ekipmanları
• Bazı tıbbi cihazlar
• Kozmetik ürünleri (ilgili mevzuata göre)
• Tarım ve gıda ürünlerinin belirli grupları
• Kimyasal ürünlerin bazı türleri

Ürünün TAREKS kapsamına girip girmediği GTİP numarası ve teknik özelliklerine göre belirlenmektedir.

TAREKS Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru süreci genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır:

• Ürünün GTİP numarasının belirlenmesi
• Ürünün TAREKS kapsamına girip girmediğinin kontrol edilmesi
• Firmanın TAREKS sisteminde tanımlanması
• Yetkili kullanıcı oluşturulması
• Elektronik başvurunun yapılması
• Teknik belgelerin sisteme yüklenmesi
• Risk analizinin gerçekleştirilmesi
• Gerekirse fiili denetimin yapılması
• TAREKS referans numarasının oluşturulması
• Gümrük işlemlerinin tamamlanması

Başvurular Ticaret Bakanlığı'nın TAREKS sistemi üzerinden elektronik olarak gerçekleştirilmektedir.

TAREKS Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

Başvuruda istenebilecek belgeler ürün grubuna göre değişmekle birlikte genellikle şunlardır:

• Ticari Fatura
• Proforma Fatura
• Teknik Katalog
• Ürün Teknik Özellikleri
• CE Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity)
• Test Raporları
• Kullanım Kılavuzu
• Ürün Etiketleri
• Üretici Bilgileri
• Vekâletname (gerektiğinde)

Bazı ürün gruplarında ilave teknik belgeler veya laboratuvar raporları talep edilebilir.

TAREKS Başvurusu Sonrasında Ne Olur?

Başvuru tamamlandıktan sonra sistem tarafından risk analizi yapılır.

Sonuç olarak;

• Başvuru doğrudan onaylanabilir.
• İlave belge istenebilir.
• Fiziki denetim yapılabilir.
• Numune alınabilir.
• Laboratuvar incelemesi gerçekleştirilebilir.
• TAREKS referans numarası oluşturulabilir.

Risk değerlendirmesine göre süreç değişiklik gösterebilir.

TAREKS Referans Numarası Nedir?

Başvurunun uygun şekilde sonuçlanması halinde sistem tarafından bir TAREKS Referans Numarası oluşturulur.

Bu numara;

• Gümrük beyannamesinde kullanılır.
• Denetim sonucunu gösterir.
• İthalat işlemlerinin tamamlanmasını sağlar.
• Ürünün ilgili teknik düzenleme kapsamında değerlendirildiğini gösterir.

TAREKS Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Başvurunun sorunsuz sonuçlanabilmesi için;

• GTİP doğru belirlenmelidir.
• Ürün teknik özellikleri eksiksiz beyan edilmelidir.
• CE belgeleri güncel olmalıdır.
• Teknik dosya eksiksiz hazırlanmalıdır.
• Ürün etiketleri mevzuata uygun olmalıdır.
• Başvuru bilgileri ile ticari belgeler arasında tutarlılık bulunmalıdır.
• Güncel ürün güvenliği mevzuatı takip edilmelidir.

Eksik veya hatalı başvurular denetim süresini uzatabilir ve ithalat işlemlerinde gecikmelere neden olabilir.

Eraydın Gümrük Müşavirliği Nasıl Destek Sağlar?

Eraydın Gümrük Müşavirliği olarak TAREKS kapsamındaki ürünleriniz için GTİP analizini gerçekleştiriyor, başvuru sürecini eksiksiz yönetiyor ve gerekli teknik belgelerin hazırlanmasına destek oluyoruz. CE uygunluk süreçleri, gümrük beyannameleri, teknik mevzuat değerlendirmeleri ve dış ticaret danışmanlığı hizmetlerimizle ithalat işlemlerinizin hızlı, güvenli ve mevzuata uygun şekilde tamamlanmasını sağlıyoruz.